Relatie & samenleven
Zonder huwelijk of samenlevingscontract koopt u ieder een aandeel in het pand, en dat aandeel volgt de akte, niet uw werkelijke inbreng. Bij ongelijke inbreng legt u het beter expliciet vast.
Samen kopen zonder te trouwen komt steeds vaker voor, en het is juridisch perfect mogelijk. De valkuil zit niet in de aankoop zelf, maar in wat er gebeurt als de relatie eindigt of als een van u overlijdt.
Hieronder leest u wat de akte precies vastlegt, wat u kunt regelen bij ongelijke inbreng, en welk verschil wettelijk samenwonen maakt.
In de aankoopakte staat welk deel van het pand ieder van u verwerft, meestal ieder de helft. Die verdeling is bepalend: ze volgt niet automatisch uw werkelijke inbreng.
Betaalt een van u een groter voorschot of lost een van u meer af, dan verandert dat niets aan de eigendomsverhouding, tenzij u dat expliciet regelt. Bij een latere verkoop wordt de opbrengst volgens de akte verdeeld.
U kunt de aandelen ook ongelijk vastleggen, bijvoorbeeld zestig tegen veertig. Dat is vaak eerlijker dan een verdeling in helften met afspraken op papier ernaast.
Wat betekent dat
Een afspraak tussen twee mede-eigenaars waarbij het aandeel van wie eerst overlijdt toekomt aan de langstlevende. Het is een overeenkomst onder bezwarende titel, geen schenking, en heeft daardoor een eigen fiscale behandeling.
Bent u niet gehuwd en hebt u niets geregeld, dan gaat het aandeel van de overledene naar zijn erfgenamen. In de praktijk betekent dat vaak dat u het huis deelt met de ouders, broers of zussen van uw partner.
Een beding van aanwas kan dat voorkomen: het bepaalt dat het aandeel van de eerst overledene toekomt aan de langstlevende. Zo'n beding heeft gevolgen die goed uitgelegd moeten worden, want het werkt in beide richtingen.
Ook een testament kan een oplossing zijn, maar dat botst mogelijk op het voorbehouden deel van kinderen. Laat dit voor uw situatie nakijken.
De akte legt uw aandeel vast, niet uw inbreng. Wie meer betaalt, moet dat expliciet laten opnemen.
Wettelijk samenwonen legt u vast met een verklaring bij de gemeente. Het geeft een beperkte bescherming, onder meer voor de gezinswoning, en het geeft de langstlevende het vruchtgebruik van die woning.
Feitelijk samenwonen, dus zonder verklaring, geeft juridisch geen bescherming. Voor de wet bent u dan twee losse eigenaars.
Een samenlevingsovereenkomst bij de notaris kan bovenop het wettelijk samenwonen de praktische afspraken regelen: wie betaalt welke kosten, wat gebeurt er met het pand bij een breuk, en hoe wordt de inbreng verrekend.
Meer over uw mogelijkheden als koppel leest u op onze pagina trouwen, samenwonen of scheiden.
Dit artikel legt de algemene regels uit. Uw situatie kan afwijken, bijvoorbeeld door uw gezinssituatie, uw vermogen of het gewest waarin u woont. Laat uw dossier nakijken voor u beslist.
Over de auteur
Toegevoegd notaris
Lisa helpt families bij het regelen en afwikkelen van hun nalatenschap, in verstaanbare taal.
Meer over dit thema
Harold Deckers · Toegevoegd notaris
Wonen & vastgoed
Harold Deckers · Toegevoegd notaris
Wonen & vastgoed
Veronique Hulpiau · Notaris