Ondernemen
Bij een eenmanszaak staat u met uw persoonlijk vermogen in voor de schulden van uw zaak. Bij een vennootschap is dat in principe niet zo, omdat de vennootschap een eigen rechtspersoon is.
Als u zelfstandig start, is de rechtsvorm een van de eerste knopen die u moet doorhakken. Voor de meeste starters gaat die keuze niet over fiscaliteit, maar over de vraag hoeveel risico zij persoonlijk willen dragen.
Hieronder leggen wij uit wat het verschil in aansprakelijkheid concreet betekent, waar de bescherming van een vennootschap ophoudt, en wat er nog meer meeweegt.
Een eenmanszaak is juridisch geen apart wezen. U bent de onderneming, en de schulden van de onderneming zijn uw schulden. Loopt het mis, dan kunnen schuldeisers zich in principe richten op uw persoonlijk vermogen.
Er is wel bescherming voor de gezinswoning van een zelfstandige, via een verklaring bij de notaris. Die bescherming geldt onder voorwaarden en niet voor alle schulden, maar ze kan een belangrijk verschil maken.
Een eenmanszaak is snel op te starten en administratief lichter. Voor een activiteit met beperkt risico en beperkte investeringen is dat vaak een verdedigbare keuze.
Wat betekent dat
De eigenschap van een vennootschap om als zelfstandige juridische entiteit te bestaan, met een eigen vermogen, eigen rechten en eigen verplichtingen, los van de personen die erachter staan.
Een vennootschap is een aparte rechtspersoon met een eigen vermogen. In principe kunnen schuldeisers zich enkel op dat vennootschapsvermogen verhalen, niet op uw woning of uw spaargeld.
Dat schild is niet ondoordringbaar. Als oprichter kunt u aansprakelijk zijn wanneer het aanvangsvermogen kennelijk ontoereikend was voor de geplande activiteit, en dat is precies waarom het financieel plan belangrijk is. Ook als bestuurder kunt u aansprakelijk zijn bij kennelijk onbehoorlijk bestuur of onbetaalde sociale en fiscale schulden.
Daarnaast vragen banken bij een startende vennootschap vaak een persoonlijke borgstelling. Dan doorbreekt u de scheiding zelf, contractueel.
De vraag is niet welke vorm het beste is, maar hoeveel van uw eigen vermogen u wilt inzetten.
Naast aansprakelijkheid spelen de administratieve verplichtingen, de fiscale behandeling van uw winst, de mogelijkheid om aandeelhouders te laten instappen, en de vraag of u de zaak later wilt verkopen of overdragen.
Een vennootschap is doorgaans makkelijker overdraagbaar: u draagt aandelen over in plaats van losse activa. Denkt u al aan een verkoop of aan opvolging, dan weegt dat zwaar mee.
U kunt ook later nog van rechtsvorm veranderen, bijvoorbeeld door uw eenmanszaak in te brengen in een vennootschap. Dat is een volwaardige operatie met een eigen procedure, dus het is geen reden om nu niet na te denken.
Meer over de technische kant van een oprichting leest u op onze pagina zelfstandig worden: uw eerste stappen. Twijfelt u nog over de rechtsvorm zelf, lees dan ook een vennootschap oprichten.
Dit artikel legt de algemene regels uit. Uw situatie kan afwijken, bijvoorbeeld door uw gezinssituatie, uw vermogen of het gewest waarin u woont. Laat uw dossier nakijken voor u beslist.
Over de auteur
Toegevoegd notaris
Alexander begeleidt startende en groeiende ondernemers, van rechtsvormkeuze tot statutenwijziging.
Meer over dit thema
Harold Deckers · Toegevoegd notaris
Wonen & vastgoed
Harold Deckers · Toegevoegd notaris
Wonen & vastgoed
Veronique Hulpiau · Notaris